بعثت، به معنای برانگیخته شدن برای انجام کاری است و مبعث، روزی است که پیامبر صلی الله علیه و آله از سوی خداوند متعال به رسالت مبعوث گردید.

قرآن کریم در آیات مختلف، جهانی بودن رسالت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله را مطرح نموده است. از آن شمار در سوره اعراف و سبأ آمده است: «بگو ای مردم من فرستاده خداوند به سوی همه شما هستم» و نیز «و ما تو را جز برای همه مردم نفرستادیم»

بعثت و تحول بزرگ در اعراب
عصر جاهلیت، عصری بود که مردم به کلی از فرهنگ و اخلاق انسانی دور بودند و خشن ترین زندگی را داشتند و با دست خود، دختران معصومشان را با کمال سنگدلی و بی رحمی زنده به گور می کردند. جنگ های قومی و قبیله ای فراوان جریان داشت و از انسانیت و کرامت انسانی خبری نبود. در این زمان، خداوند حجت و ولی خود را برانگیخت تا مردم را از گمراهی ها، کژی ها و جهالت ها برهاند و به سوی حق، راستی، درستی، امانت داری، صله رحم، اخلاق پسندیده، فرهنگ مترقی و پیشرفته و خلق و خوی انسانی و الاهی رهنمون گرداند. به راستی که رسول مکّرم اسلام صلی الله علیه و آله در مدتی کوتاه، آن چنان تحول و انقلابی ایجاد کرد که زندگی اعراب جاهلی را از پرتگاه سقوط اخلاقی و نابودی، به قله کمال و سعادت هدایت نمود.

سنت های حسنه عید مبعث
مبعث، یکی از اعیاد بزرگ امت اسلامی است. در این روز مبارک، شایسته است مسلمانان به پاکیزگی و نظافت بپردازند؛ چرا که علی علیه السلام فرمود: «غسل کردن در روزهای عید، هم سبب پاکیزگی و نظافت کسانی است که برای درخواست حاجت به درگاه خداوند روی می آورند، و هم پیروی از سنت پیامبر اسلام است». پوشیدن لباس تمیز و مناسب، صلوات فرستادن و روزه گرفتن، از دیگر سنت های سفارش شده در این عید بزرگ به شمار می آید. امام صادق علیه السلام درباره روزه داری در روز عید مبعث فرمود: «کسی که در روز بیست و هفتم ماه رجب روزه بگیرد، خداوند ثواب هفتاد سال روزه را به او خواهد داد».

بعثت، عید ختم ناامیدی
مبعث، عید بزرگ نجات از سرگردانی، عید ختم ناامیدی، عید تمایز عدل و ستم، عید بیداری و آگاهی، و عید تعهد و هدایت بزرگ الاهی است. در این روز شریف بود که پیامبر رحمت پس از چهل سال عبادت و راز و نیاز به درگاه خداوند، شایسته ابلاغ رسالت شد و زمزم وحی، در عمق جانش به جوشش درآمد و آفاق را سیراب کرد. در این روز، پیامبر امین، با فرمان «اقرأ» بشر را در آغوش پر مهر دیانت قرار داد و دامنه بعثتش، تا همیشه تاریخ گسترده شد و نام مبارکش، زینت بخش ملک و ملکوت گشت. اینک پس از پانزده قرن، سخن و تعلیم آن یگانه هستی، هم چنان می درخشد، می تابد، می سازد و پرورش می دهد. از این رو، بعثت، نقطه عطفی در زندگی سراسر عزت پیامبر امین بود که آیات الاهی را بر گوش جان انسان ها ترنم کرد و جهل و جور، شرک و بت پرستی را از صحنه زندگی دور ساخت.

مهم ترین پیام بعثت
مهم ترین پیام بعثت، یکتا پرستی و تزکیه نفس است. بعثت، وحی را واسطه زمین و آسمان قرار داد و انسان ها را از سرگردانی در وادی ظلمت و تحیر وارهاند. بر همین اساس است که حضرت امام خمینی رحمه الله می فرمایند: «انگیزه بعثت، نزول وحی... و نزول قرآن است و انگیزه تلاوت قرآن بر بشر این است که تزکیه پیدا بکنند و نفوس مصّفا بشوند، از این ظلماتی که در آن ها موجود است تا این که بعد از این که مصّفا شدند، ارواح و اذهان آن ها قابل این بشود که کتاب و حکمت را بفهمند. انگیزه بعثت این است که ما را از این طغیان ها نجات دهد م ما تزکیه کنیم خودمان را، نفوس خودمان را مصّفا کنیم... اگر این توفیق برای همگان حاصل شد، دنیا یک نوری می شود نظیر نور قرآن و جلوه نور حق».